ngoại động

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Tính từ:
    • Tính chất của động từ chuyển hành động do chủ ngữ thực hiện đến cái được biểu thị bằng bổ ngữ: "Ngoại động" là thuật ngữ ngữ pháp dùng để chỉ loại động từ có khả năng tác động trực tiếp lên một đối tượng khác (bổ ngữ). Hành động của chủ ngữ không dừng lại ở bản thân chủ thể mà được "chuyển" sang một đối tượng tiếp nhận.
Ví dụ sử dụng
  • Tính từ:
    • Trong câu "Tôi quay cái bánh xe", "quay" có tính ngoại động. (Hành động "quay" do "tôi" thực hiện được chuyển trực tiếp đến đối tượng "cái bánh xe").
    • Động từ "xây" trong câu "Họ xây một ngôi nhà" là động từ ngoại động. (Hành động "xây" tác động và tạo ra kết quả trên đối tượng "một ngôi nhà").
    • "Viết", "đọc", "mua" đều là những động từ mang tính ngoại động. (Các động từ này đều đòi hỏi có một bổ ngữ đi kèm để chỉ đối tượng tiếp nhận hành động).
Các cách sử dụng nâng cao
  • Trong phân tích ngữ pháp: Thuật ngữ "ngoại động" thường được dùng để phân loại động từ và phân tích cấu trúc câu, giúp xác định mối quan hệ giữa chủ ngữ, động từ và bổ ngữ.
    • Khi phân tích, cần xác định xem động từ có tính ngoại động hay nội động để chia bổ ngữ cho đúng.
  • Đối lập với "nội động": "Ngoại động" luôn được hiểu trong thế đối lập với "nội động" (động từ không cần có bổ ngữ trực tiếp).
    • "Ngủ" là nội động, còn "đánh thức" là ngoại động.
Biến thể và từ liên quan
  • Động từ ngoại động (danh từ cụm): Cách gọi đầy đủ cho loại động từ có tính chất này.
    • Trong tiếng Việt, động từ ngoại động rất phổ biến.
  • Ngoại động từ (danh từ): Một cách gọi khác, có cùng nghĩa với "động từ ngoại động".
  • Nội động (tính từ): Tính chất của động từ chỉ hành động dừng lại ở chủ ngữ, không chuyển sang đối tượng khác. Đây là từ trái nghĩa.
    • "Chạy" thường là động từ có tính nội động.
Từ đồng nghĩa
  • Từ chuyển tác: Một thuật ngữ khác có nghĩa tương đương, dùng trong ngữ pháp học để chỉ động từ ngoại động.
Cụm từ liên quan
  • Có tính ngoại động: Cụm từ thường dùng để mô tả đặc điểm của động từ.
    • Động từ "phá" luôn có tính ngoại động.
  • Động từ mang tính ngoại động: Cách diễn đạt nhấn mạnh thuộc tính ngữ pháp.
    • Câu này sai vì thiếu bổ ngữ cho động từ mang tính ngoại động.
  1. (tính) Tính chất của động từ chuyển hành động do chủ ngữ thực hiện đến cái được biểu thị bằng bổ ngữ: Trong câu "Tôi quay cái bánh xe", "quay" có tính ngoại động.